Kwaidan - De Milite
XXVII ・ IX ・ MMXXVI
Olim miles in urbe Kioto cum uxore suā vivebat. Pauperes erant, quia dominus militis jam pridem mortuus est et nemo eum in Kioto conducere voluērant. Uxor igitur sola vestes texendo vendendoque se atque maritum suum alebat.
Miles juvenis erat, et quod juvenum est stulte atque festine agere, in aliā patriae partē opus sibi quaerere statuit. Uxore amisso sine ullā re ad regem novum iter fecit. Uxor eum manere precans diu flebat, orabat, ne eam desereret. Miles autem dicens se pauperem vivere nolle a domo sua et ab uxore festinabat.
Longe errabat per patriam suam et tandem in urbem magnam venit ubi cuidam regi militare coepit. Decem annos servare debuit. Miles subito pecuniosissimum virum in urbe invēnit eumque rogavit ut sibi sineret filiam ejus uxorem ducere. Pater et mater filiae consensērunt, unam rem dixērunt, ne offenderet filiam suam. Uxor nova non erat industria et totum diem cum ancillis ludebat, quiescebat atque ambulabat. Nec cum marītō suō loqui cupiebat. Miles igitur uxorem suam contempsit, etiam atque etiam de uxore primā cogitans. De capillis atris ejus et de oculis magnificis cogitans magis quam antea reverti voluit.
Quodam vespere diu legebat et subito obdormivit. Uxor nova, cum ludendo fessa esset, ejus cubiculum petivit et virum suum dormire videns prope jacere conata est. Miles autem eam repente reppulit, ne accederet. Tum uxor irata surgens dixit:
– Scio te de uxore priore cogitare. Non amas me, numquam amavisti! Quam ob rem me uxorem duxisti, si mulcere non vis?
Miles tacens surrexit et e cubicolo exiit. Uxor lacrimans ad ancillas cucurrit.
Mox ancilla militem reperuit, rogans:
– Domine, quaeso, i, uxorem suam consola!
– Tuumne opus est dominam consolari?
– Non possum hoc facere, quia cor ejus dolet. Cupida est a marito suo amari.
– Non amabo illam quae amore indigna est. Priore uxore careo. Dic dominae, eam ad parentes suos reverti posse, si mecum manere non vult.
Tandem serviendi tempus praeteriit et miles liber fuit. Multa pecunia accepta in Kioto profectus est. Ubi repente domum veterem repperit ubi cum uxorē primā vixērat. Nemo in domo vivisse videbatur, sed parvam lucem in fenestrā animadvertit. Ad januas cucurrit, intravit et uxorem suam primam vīdit. Illa vestimenta texebat, sed cum maritum suum videret, desiit eumque paulum ridens spectavit. Tum miles maestus:
– O uxor, quam diu te videre expectabam. Quam indigne feci, cum te relinquissem. Juvenis fui atque stultus. Hujus rei me maxime paenitet. Iram tuam accipiem.
– Festinem te team parare.
– Noli festinare, mane paulisper.
– Quando in urbem venisti?
– Jam veni.
– Fessusne post iter longum?
– Non sum. O, uxor mea, quam diu volebam te videre! Nonne irata es?
– Non sum irata, immo laeta sum. Te venisse gaudo! Cum tecum vixissemus, numquam saevus eras. Semper me amavisti.
– Numquam te relinquem! O, dii boni, quam multa mihi dicenda est! Totam noctem tecum loqui volo.
– Age, marīte, veni mecum in cubiculum nostrum.
Totum noctem loquebantur, lacrimabant, ridebant. Tandem ambo obdormivērunt. Miles magnificum somnium vīdit, ubi cum uxore amante laeti vivebant cum filiis suis. Mane cum sol in fenestram luxit miles surrexit, uxorem suam quaerens et subito clamavit. Prope eum super pulvino ossa vetera posita erant, et capilli atri ubique cingebant. Pallidus surgens miles e cubiculo abire conatus est, sed januae clausae erant. Capilli quoque surgenta eum petivērunt, eumque ligavērunt, ne afugeret. Miles clamans in fenestram se jēcit. A domo currere conans vires sibi deesse sensit. Ad lacum vix repsit et faciem suam inspexit – senex moriens erat.
- conduco, -xi, -ctum 3
- to hire
- festine
- hasty, in a hurry
- festīno, āvi, ātum 1
- to hasten
- desero, rui, rtum 3
- to abandon, to leave, forsake
- cuidam
- to some, to one (about a person)
- constentio, -sensi, sensum 4
- to agree
- industrius
- hardworking
- repello, reppuli, repulsum 3
- to thrust back, to reject
- mulceo, si, sum
- to touch lightly, with love
- careo, ui, itum 2
- to be without, to be in want of
- praetereo, praeterii, praeteritus
- to pass over
- maestus
- full of sadness, sorrowful
- relinquo, linqui, ctum 3
- to leave
- ambo
- both
- pulvinus, -i (m)
- a pillow
- ligo, avi, atum 1
- to tie, bind, bandage
- vis, vis (f)
- power
- rēpo, psi, ptum 3
- to crawl, creep